Staal No. A020:Elzen
Botanische naam:Alnus sp.
Familie:Betulaceae
Nat. verspr. geb.:Europa en [tot ?] Siberiƫ
Herkomst monster:Nederland
Vol. massa:550 kg/m3
Algemeen:Boomgegevens: Elzehout is afkomstig van een boom, die hier op een gunstige standplaats een hoogte van 20 tot 25 m kan bereiken. Men ziet hem hier echter zelden als boom, omdat hij meestal geregeld gekapt wordt (hakhoutbos).
In grote afmetingen en hoeveelheden, komen deze bomen voor in Rusland, Polen en de Baltische landen, echter zelden dikker dan 50 cm. Deze landen exporteren dan ook veel goedkoop elzen triplex, dat echter het nadeel heeft, dat z.g. natverlijmd wordt, waardoor grote spanningen kunnen ontstaan en de platen scheluw trekken.
Techn. gegevens:Het hout van de levende boom is wit, doch wordt na de velling, zodra het hout aan licht en lucht wordt blootgesteld, roodbruin. Het is zacht, gemakkelijk te kloven en te bewerken, matig zwaar en matig werkend, taai en buigzaam.
Een niet te diepe deuk verdwijnt vaak weer van zelf.
Blootgesteld aan de lucht in een vochtige omgeving en in aanraking met de grond (weipalen) is de duurzaamheid zeer gering, maar onder water (funderingen), behoort het tot de allerduurzaamste. De elzen pijlers van de Rialtobrug in Venetie hebben reeds vele eeuwen getrotseerd.
Gebruik:Vroeger voor waterleidingen, pompen, draineerbuizen, funderingen (heipalen) omdat het onder water onbepaalde tijd goed blijft. Tegenwoordig veel voor triplex (goedkopere meubels, theekisten e.d.), klompen, houten zolen, lijsten, speelgoed, borstels en stoffers (Achterhoek) en in Duitsland voor sigarenkistjes en grotere emballage.
Het wordt toegepast in de waterbouw en gebruikt voor gietmodelen, houtsnij , timmerwerk (schrijnwerk) en draaiwerk, terwijl men er ook duurdere houtsoorten (noten en mahonie) mee imiteert, omdat het zich gemakkelijk laat kleuren.
Verder is het een uitstekend brandhout, dat een grote hitte geeft.
Het elzenwortelhout, dat mooi gefigureerd kan zijn en gebruikt wordt voor kleine doosjes en andere snuisterijen, is minder bekend.
Opmerking:Het Europees elzen wordt geleverd door Alnus glutinosa (L.) Gaertner, de zwarte els, en A. incana (L.) Moench, de witte of grauwe els.
[pakket 27, augustus 1951]

afdrukken        venster sluiten